Święcenie pokarmów u Sióstr Bernardynek

Pascha Jezusa Chrystusa jako, źródło wiary, nadaje sens i znaczenie wszystkim obrzędom i zwyczajom wielkanocnym. Jednym z obrzędów liturgii Wielkiej Soboty jest błogosławienie pokarmów.

W Kościele Sióstr Bernardynek
poświęcenie pokarmów co ½ godziny
od 8.00 do 11.00

Od wieków Wielka Sobota jest dniem przeznaczonym na święcenie pokarmów. Dawniej święciło się wszystkie potrawy przygotowane na wielkanocne śniadanie, dlatego do dziś nosi ono nazwę święconego. Święcono jaja, mięsa oraz ciasta ustawione na wielkim, pięknie nakrytym stole, przy którym zbierali się wszyscy domownicy i w podniosłym nastroju oczekiwali przybycia księdza.

Mieszkańcy wsi nieśli jadło do poświęcenie do najbogatszych sąsiadów, mających w swych domach obszerne świetlice. Kosze, niecki i donice z jedzeniem ustawiali też na placach wiejskich, pod krzyżami i kapliczkami przydrożnymi  albo na dworskich dziedzińcach, lub gankach i tam czekali na przybycie księdza.

Natomiast zwyczaj święcenia pokarmów w kościele przyszedł nieco później. Ludzie ze wsi, obyczajem przodków, nieśli tam wszystko lub prawie wszystko, co sobie na święta przygotowali, jaja, głowiznę, słoninę i kiełbasy, chleby i kołacze, osełki masła, kulki uformowane z utartego chrzanu i oczywiście sól. Wszystko to układano w wielkich koszach wysłanych serwetami lub czystym, białym płótnem.

W dawnych czasach (jeszcze na przełomie XVIII i XIX w.) uważano, że podczas tak wielkiego święta, jakim jest Wielkanoc godzi się jeść tylko pokarm pobłogosławiony, poświęcony w kościele. Wierzono także, że pokarm taki nie zaszkodzi(…) Przed takimi konsekwencjami chronić miała woda święcona i modlitwa nad jedzeniem.

Obecnie  zarówno  w  miastach,  jak i na wsi zanosi się do kościoła małe koszyczki z jajkiem, kawałkiem chleba i solą,  którymi  dzielić  się  będziemy  i  spożywać  przed  rozpoczęciem  śniadania wielkanocnego, oraz z barankiem – symbolizującym Chrystusa Zmartwychwstałego.

/Źródło: B.Ogrodowska, Polskie obrzędy i zwyczaje, Warszawa 2009/